شکایت ناشران بزرگ از گوگل به دلیل آموزش هوش مصنوعی جمینای

گروهی از ناشران بزرگ و نویسندگان، شکایت دسته‌جمعی علیه گوگل تنظیم کرده‌اند و این غول فناوری را به استفاده از آثار تحت حق تکثیر آن‌ها برای آموزش پلتفرم هوش مصنوعی جمینای متهم می‌کنند. این شکایت که در ایالت کالیفرنیا ثبت شده، یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های حقوقی مرتبط با حق تکثیر و هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به شمار می‌رود.

چه کسانی شاکی هستند؟

فهرست شاکیان شامل نام‌های شناخته‌شده‌ای از دنیای نشر و ادبیات است: انتشارات هاشت، سنگج، الزویر، و همچنین نویسنده مشهور آمریکایی اسکات تورو. علاوه بر این‌ها، انجمن صنفی نویسندگان S.C.R.I.B.E. نیز در این شکایت مشارکت دارد. ادعا اصلی آن‌ها این است که گوگل بدون کسب مجوزهای لازم، محتوای آثار تحت حق تکثیر آن‌ها را برای آموزش مدل‌های جمینای استفاده کرده است.

تلاش برای پنهان‌کاری

نکته جالب توجه این شکایت، ادعای حذف یا تغییر اطلاعات حق تکثیر از آثار است. شاکیان معتقدند که گوگل عمداً اطلاعات مربوط به حق تکثیر را از روی آثار حذف کرده تا پنهان کند که مدل‌های جمینای با استفاده از مواد “دزدی‌شده” آموزش دیده‌اند. این ادعا در صورت اثبات، می‌تواند پیامدهای حقوقی سنگینی برای گوگل به همراه داشته باشد.

سابقه پرونده‌های مشابه

این شکایت تنها یکی از پرونده‌های متعددی است که ناشران، نویسندگان و سایر صاحبان حق تکثیر علیه شرکت‌هایی مانند گوگل، متا، OpenAI و Anthropic تنظیم کرده‌اند. در حالی که بسیاری از این پرونده‌ها همچنان در جریان است، دو رای اولیه در کالیفرنیا به نفع شرکت‌های هوش مصنوعی صادر شده و استفاده از آثار تحت حق تکثیر برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی را “استفاده منصفانه” (fair use) تشخیص داده‌اند.

با این حال، پرونده Anthropic نتیجه متفاوتی داشت. این شرکت به دلیل دانلود غیرقانونی آثار ادبی برای آموزش مدل خود، جریمه‌ای به مبلغ ۱.۵ میلیارد دلار پرداخت کرد. این بزرگ‌ترین جریمه در تاریخ قانون حق تکثیر آمریکا بود و حدود نیم میلیون نویسنده واجد شرایط دریافت حداقل ۳,۰۰۰ دلار به عنوان غرامت شدند.

چالش‌های قانونی پیش رو

قوانین فعلی حق تکثیر آمریکا که از پیش از ظهور اینترنت به روز نشده‌اند، چارچوب مناسبی برای رسیدگی به مسائل مرتبط با هوش مصنوعی ارائه نمی‌دهند. بسیاری از حقوقدانان معتقدند که قوانین موجود برای پوشش دادن به پیچیدگی‌های استفاده از محتوای آموزشی در مدل‌های هوش مصنوعی ناکافی هستند.

از سوی دیگر، شرکت‌های هوش مصنوعی استدلال می‌کنند که آموزش مدل‌ها روی حجم عظیمی از داده‌ها برای پیشرفت فناوری ضروری است و محدودیت‌های شدید حق تکثیر می‌تواند رقابت‌پذیری و نوآوری را در این حوزه به شدت کاهش دهد.

تأثیر بر آینده هوش مصنوعی

این پرونده می‌تواند سرنوشت ساز باشد. اگر دادگاه به نفع ناشران رأی دهد، شرکت‌های هوش مصنوعی مجبور خواهند شد تا رویه‌های خود را در زمینه تهیه داده‌های آموزشی به طور اساسی تغییر دهند. این امر هم هزینه‌ها را افزایش می‌دهد و هم ممکن است به پیشرفت کندتر مدل‌ها منجر شود.

در مقابل، اگر مانند پرونده‌های قبلی، دادگاه از شرکت‌های هوش مصنوعی حمایت کند، ناشران و نویسندگان احتمالاً مسیرهای قانونی جدیدی را دنبال خواهند کرد و شاید قانون‌گذاران را به بازنگری در قوانین موجود تشویق کنند. در هر صورت، این پرونده یکی از مهم‌ترین دعاوی حقوقی در تقاطع فناوری و قانون در سال ۲۰۲۶ خواهد بود.