آب پاکی دادگاه آلمان روی دست طراحان: لوگوهای هوش مصنوعی کپیرایت ندارند
یک دادگاه منطقهای در آلمان در حکمی تاریخی اعلام کرد که لوگوهای خلق شده توسط ابزارهای تولید تصویر هوش مصنوعی (Generative AI)، مشمول قانون کپیرایت نمیشوند. دلیل اصلی؟ این آثار فاقد “شخصیت خالق” هستند.
این حکم زمانی صادر شد که فردی با استفاده از یک ابزار تولید تصویر هوش مصنوعی، سه لوگو طراحی کرد و پس از اینکه شخص دیگری آن لوگوها را کپی و استفاده کرد، از او شکایت کرد. اما دادگاه شکایت او را رد کرد.
خلاصه ماجرا: پرامپتنویسی شما را “مولف” نمیکند
دادگاه در استدلال خود موضعی ظریف اما سختگیرانه اتخاذ کرده است:
-
ملاک، تلاش یا هزینه نیست: شاکی استدلال کرده بود که برای خلق این لوگوها اشتراک پولی (Premium) خریده و زمان زیادی را صرف مهندسی دقیق پرامپتها (دستورات متنی) و اصلاح خروجیها کرده است؛ درست مثل مجسمهسازی که سنگ را میتراشد.
-
پاسخ قاطع دادگاه: قانون کپیرایت برای حفاظت از “سرمایهگذاری، زمان صرف شده یا سختکوشی” نیست؛ بلکه از “نتیجهی یک فعالیت خلاقانه” محافظت میکند. صرفاً انتخاب یک تصویر از بین چند پیشنهاد هوش مصنوعی یا نوشتن دستورات متنی، بازتابدهندهی شخصیت خالق نیست و صرفاً یک فعالیت فنی (Manual activity) محسوب میشود.
آیا در برای همیشه بسته شده است؟
خیر، اما باز کردن آن بسیار دشوار است. دادگاه اعلام کرد که کپیرایت برای آثار هوش مصنوعی به شرطی ممکن است که:
-
عناصر خلاقانه انسانی در فرآیند پرامپتنویسی به قدری بر خروجی نهایی غالب باشد که بتوان آن اثر را یک “خلق اصیل و منحصربهفرد” دانست.
-
به عبارت دیگر، خروجی نهایی باید به شکلی عینی و قابل شناسایی، بازتابی از شخصیت پرامپتنویس باشد، نه صرفاً پردازش الگوریتمهای نرمافزار.
همسو با رویه جهانی (پرونده میدجورنی)
این حکم در راستای روندی است که در سطح بینالمللی، به ویژه در ایالات متحده، شاهد آن هستیم. پیشتر اداره کپیرایت آمریکا نیز حفاظت قانونی از تصاویر رمان گرافیکی “Zarya of the Dawn” را که با میدجورنی (Midjourney) خلق شده بود، لغو کرده بود.
حاشیه جالبتر از متن: دعوای دوستانه یا تست حقوقی؟
نکته جالب این پرونده اینجاست که شاکی و متهم در واقع آشنایان یکدیگر بودند و پیشتر بر سر اینکه “آیا هوش مصنوعی کپیرایت دارد یا نه” بحث داغی داشتند. شاکی حتی قبل از شکایت به طرف مقابل هشدار داده بود که اگر لوگوها را کپی کند، شکایت خواهد کرد! دادگاه اشاره کرد که صدور فتواهای حقوقی و آکادمیک وظیفهی دادگاه نیست، اما چون سوءنیت قطعی ثابت نشد، پرونده را بررسی و این حکم مهم را صادر کرد.
برای طراحان و توسعهدهندگان ایرانی که در پلتفرمها فعالیت میکنند، پیام این حکم روشن است: استفاده از هوش مصنوعی سرعت کار را بالا میبرد، اما اگر به دنبال مالکیت معنوی و انحصار اثر خود هستید، صرفاً نوشتن یک پرامپت پیچیده کافی نیست. اثر نهایی باید چنان بوی “روح و خلاقیت انسانی” بدهد که نقش ماشین در آن تنها به عنوان یک قلممو دیده شود، نه نقاش.
منبع: The Decoder
مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
گوگل تراشه Frozen v2 رو ساخته که معماری Gemini رو مستقیماً توی سیلیکون قرار میده
ایامدی سیستم هوش مصنوعی Helios رو عرضه کرد و مایکروسافت اولین خریدارشه
قاضی تسویه ۱.۵ میلیارد دلاری کپیرایت آنتروپیک رو تأیید کرد
دیدگاهتان را بنویسید